|
|
| | Stanowisko | Niewierzący | Wierzący |
|
|
|
|
|
| | Wiara | Nie ma wiedzy,
tylko wiara jest możliwa ale ona jest
ślepa, świadczy o nieusuwalnym złu.
(nihilizm, egzystencjalizm,
sceptycyzm, irracjonalizm) | Ważna jest wiara, wiedza ludzka jest
marnością, szkodliwym
rojeniem pysznego rozumu, nieudolną
próbą porządkowania świata, wiary nie
należy z
nią łączyć. (irracjonalizm, mistycyzm,
egzystencjalizm, sceptycyzm) |
|
|
| | Wiedza | Wiedza to jedyna racjonalna rzecz na
której można polegać, wiara to co
najwyżej kiepska jej proteza, im jej
mniej
tym lepiej, lub powinna się ograniczać
do prostych relacji międzyludzkich,
równości wobec prawa. Pojęcie wiary
religijnej jest bezsensowne. Kiedyś
wszyscy to pojmą. (pozytywizm,
świecki humanizm) | Wiara jest tożsama z wiedzą, albo
stanowi rodzaj wiedzy o szczególnych
właściwościach. Można do niej dotrzeć
z pomocą objawienia bądź własnym
wysiłkiem na drodze odpowiedniego
treningu. (fideizm, romantyzm,
mistycyzm, gnoza, dogmatyzm,
fundamentalizm) |
|
|
| | Wiedza
i
wiara | Wiedza jest czymś,
co musi nieustannie walczyć z upiorem
wiary powstającym wciąż na nowo
z powodu nieusuwalnej, naturalnej
ludzkiej głupoty.
(naturalizm, scjentyzm, pewne wersje
kantyzmu i nietzscheanizmu) | Wiedza jest czymś ważniejszym niż
wiara, która powinna być czymś
prywatnym, ewentualnie maksymalnie
wsłuchanym w zasadne i bezzasadne
oczekiwania ludzkości. Ostatecznie w
coś wierzyć trzeba i warto. Albo też
wiara racjonalnie wynika z rozumu
jak w egzystencjalizmie Jaspersa..
(postmodernizm, synkretyzm,
modernizm, relatywizm) |
|
|
| | Wiara
i
wiedza | Dla dzisiejszego człowieka nauka w
dużej mierze zastępuje to, co ongiś
dawała wiara. Jednakże to nie powód
aby bezwzględnie walczyć z wiarą
religijną, ma ona liczne zasługi i
może wspierać, inspirować ludzi ale ja
tego wsparcia osobiście nie potrzebuję.
Zgadzam się w niektórych punktach
z religijnymi radykałami takimi jak:
aborcja. (egzystencjalizm, naturalizm,
krytyczny racjonalizm, pragmatyzm,
makiawelizm) | Postępowi
wiedzy towarzyszy spotęgowany postęp
niewiedzy, dlatego wiara jest czymś
pożytecznym, warunkującym wiedzę.
To
ona stanowi skuteczny środek przeciw
sceptycyzmowi, umożliwia człowiekowi
działanie i racjonalizację świata.
(scholastyka, krytyczny racjonalizm,
egzystencjalizm, romantyzm,
pragmatyzm, psychologizm,
fenomenologia). |
|
|
| | |
| Tabela 1: | Różne stanowiska wobec wiary i wiedzy |
|